مشگین شهر مهد عالمان ،عارفان و دلاور مردانی بزرگ همچون سعدالدین وراوینی دانشمند و مترجم مرزبان نامه شیخ محمود خیاوی عارف بزرگ قرن هفتم ، پیر محمدبیشگینی از عرفای آن زمان ، شیخ ابوالحسن مشگینی استاد حضرت آیت الله مرعشی نجفی ( ره ) ، آیت الله شیخ حسین زاده مشگینی که حاشیه بر کفایه زده است ، ملا امامویردی مشگینی از روحانیت غیرتمند و تحصیل کرده نجف اشرف و از اولین شهدای مشروطیت ودر قرن معاصر فقیه وارسته ، معلم اخلاق اسوه تقوا و فضیلت حضرت آیت الله مشگینی ( ره ) می باشد .

شهری که مزین به ششصد آلاله به خون خفته به قافله سالاری سردار رشید  اسلام شهید حاج میر محمود بنی هاشمی و صدها جانباز و آزاده می باشد . از طرفی افتخار مردم این دیار به حسین بن علی  ( ع ) و تمسکشان به عباس بن علی ( ع ) است و پهلوانانی چون حسین رضازاده را در خود تربیت و پرورش نموده است . حمد اله مستوفی در کتاب نزهه القلوب یعنی 740 سال قبل مشگین شهر را به چهار اقلیم معرفی کرده است نام اولیه این شهر وراوی بوده و حکمران گرجی بنام پشگین گرجی در آنجا والی بوده و در   گویش های محلی مشگین شهر بنام خیاو یا خیو مشهور است  .

این شهرستان  در غرب مرکز استان اردبیل واقع شده و 3700 کیلو متر مربع وسعت دارد این شهرستان از شمال با گرمی و شمال شرقی قریب به شصت کلیومتر با جمهوری آذربایجان و از جنوب با سراب و از غرب با اهر و از شرق با اردبیل  هم مرز می باشد این شهرستان دارای چهارشهر به نام های مشگین شهر ، لاهرود ، رضی و فخر آباد و چهار بخش ، مرکزی ، ارشق ، مرادلو    مشگین شرقی و دوازده دهستان و 279 روستا می باشد . کل مساحت شهری 383 هزار هکتار ، مراتع 250 هزارهکتار که از این تعداد 190 هزار ییلاقی و 60 هزار روستایی  می باشد و 130 هزار هکتار زراعی و 300 هکتار جنگل می باشد .

جمعیت شهرستان بر اساس سرشماری سال 85 به تعداد 158880 نفر که از این تعداد 89074 نفر در روستا ها و 69806 نفر در شهرها زندگی می کنند در خصوص منابع آبی شهرستان 15 شاخه رود خانه دائمی ، 6 شاخه   رود خانه فصلی ، 760 حلقه چاه ، 282 دهنه چشمه ، 82 رشته قنات که در حقیقت پتانسیل آبی شهرستان بالغ بر 300 میلیون متر مکعب است و ظرفیت سد های موجود 130 میلیون متر مکعب می باشد این منطقه دارای یک شهرک صنعتی و یک ناحیه صنعتی در بخش مرکزی و یک ناحیه صنعتی در رضی می باشد این منطقه به لحاظ موقعیت خاص خدادادی و طبیعی دارای جاذبه های فراوانی است ، قله سر افراز سبلان با دریاچه زیبای آن و مناظر اطراف سبلان چشم انداز بسیار زیبایی در دل طبیعت بوجود آورده که در دامنه این کوه آبهای گرم فراوانی به تعداد 16 نوع با خاصیت های متفاوت وجود دارد که از جمله مهمترین آنها آبگرم قو تور سویی سلطان آبهای گوگردی و معدنی جها ن و قینرجه با 83 درجه گرما جزء  نادرترین آبهای گرم جهان هستند . که خوشبختانه آبگرم قینرجه دارای مجتمع مجهز بوده و            قو تور سوئی  هم مطالعه فاز اول پایان یافته ودر صدد یافتن سرمایه گذار در این بخش هستند وجود اماکن تاریخی فراوان مثل بقعه شیخ حیدر ، امامزاده سید سلیمان فخرآباد ، امامزاده سید جعفر انار و سید عمادالدین ارشق  ،  و سید ابراهیم لاهرود ،کاروانسرای قانلوبلاغ در ارشق ، قلعه قهقه در مرادلو و قلعه ارشق و سنگ نبشته دوران پهلوی و کهنه قلعه و قلعه دیو وشهر یری و صدها موارد دیگر از اهم آثار و اماکن تاریخی شهرستان می باشد . از لحاظ منابع اقتصادی 70 درصد تولیدات سر درختی بالغ بر دویست هزار تن و دوازده درصد تولید زراعی و بیست درصد تولیدات دامی استان از شهرستان تامین می شود و از طرفی مقام اول پرورش آبزیان با 270 تن در بستر رود خانه های شهرستان و مقام اول تولید 127 تن عسل سبلان در سطح استان از عمده فعالیت های اقتصادی در شهرستان می باشد وجود 5 سردخانه بزرگ با ظرفیت 15 هزار تن که حاصل تلاشهای دولت نهم بوده نقش مهمی در رونق اقتصادی منطقه داشته است ودر این میان سیب و انگور مشگین شهر شهرت جهانی دارداز لحاظ مسائل اجتماعی و فرهنگی تعداد2 واحد دانشگاهی پیام نور و آزاد با 5 هزار دانشجو در شهرستان راه اندازی شده ودر سفر دوم ریاست محترم جمهور به استان دانشکده کشاورزی تصویب ودر مرحله اجرا می باشد در سطح شهرستان تعداد 260 مدرسه ابتدایی ، 147 مدرسه راهنمایی  و 130 دبرستان و 9 مرکز پیش دانشگاهی وجود دارد که در آن نزدیک به 35 هزار دانش آموز مشغول به تحصیل بوده و قریب به 3700 نفراز فرهنگیان عزیز کار تعلیم و تربیت را در مدارس انجام می دهند در این شهرستان سه کتابخانه عمومی و دو باب  کانون فرهنگی و هنری وابسته به آموزش و پرورش و سه مرکز پرورش فکری کودکان و نوجوانان فعالیت دارد

از لحاظ اماکن ورزشی تعداد 18 سالن ورزشی درسطح شهرستان و مراکز بخشها و دهستانها  وجود دارد که قهرمانان زیادی در این خطه پرورش یافته اند ودر این میان تعداد 6 سالن هم در حال احداث  در سطح شهرستان می باشد

این شهرستان در سال 1304 به فرمانداری و شهرداری تبدیل که  اغلب شهرهای همجوار کنونی به صورت بخش زیر  نظر این شهرستان قبلا" بوده است .

                                                                                         به امید توسعه و شکوفایی هرچه بیشتر شهرستان مشگین شهر